اگر تا حالا ته بطری آب، ظرف یکبار مصرف یا حتی نایلونهای بستهبندی دقت کرده باشید، احتمالاً با عددها، علامت مثلثی و حروف انگلیسی روبهرو شدهاید.
بیشتر ما این نشانهها را میبینیم، اما معنای دقیقشان را نمیدانیم.
در حالی که همین علائم ساده میتوانند به ما بگویند:
-
این پلاستیک برای مواد غذایی مناسب است یا نه
-
قابل بازیافت هست یا خیر
-
برای سلامتی خطر دارد یا بیخطر است
-
بهتر است یکبار مصرف شود یا قابل استفاده مجدد است
در این مقاله، به زبان ساده و کاربردی، معنی علائم بازیافت روی نایلون و پلاستیک را بررسی میکنیم؛ بدون اصطلاحات پیچیده و قابل فهم برای مصرفکننده و خریدار عمده.
علامت بازیافت روی پلاستیک چه معنایی دارد؟
معروفترین علامتی که روی محصولات پلاستیکی دیده میشود، مثلثی با سه فلش چرخان است.
این علامت به طور کلی نشان میدهد که محصول:
-
قابل بازیافت است
-
یا از مواد بازیافتی ساخته شده
-
یا امکان ورود به چرخه بازیافت را دارد
سه فلش این مثلث، سه مرحله بازیافت را نشان میدهند:
-
جمعآوری مواد مصرفشده
-
پردازش و تولید دوباره
-
استفاده مجدد توسط مصرفکننده
اما نکته مهم اینجاست 👇
عدد داخل مثلث و حروف زیر آن، از خود علامت مهمتر هستند.
کدهای بازیافت پلاستیک (اعداد 1 تا 7)
اعدادی که داخل علامت بازیافت میبینید، نوع پلاستیک و میزان ایمنی و بازیافتپذیری آن را مشخص میکنند.
♻️ کد 1 – PET یا PETE
پلیاتیلن ترفتالات
-
رایج در بطری آب معدنی و نوشابه
-
شفاف و سبک
-
تا حدود زیادی قابل بازیافت
-
مناسب مصرف یکبار
📌 توصیه:
برای مایعات داغ یا استفاده چندباره مناسب نیست.
♻️ کد 2 – HDPE
پلیاتیلن با چگالی بالا
-
مقاوم و نسبتاً ضخیم
-
بطری شیر، مواد شوینده، گالنها
-
ایمن برای سلامتی
-
بازیافتپذیری بالا
📌 یکی از بهترین پلاستیکها از نظر ایمنی.
♻️ کد 3 – PVC
پلیوینیل کلراید
-
نرم و انعطافپذیر
-
کاربرد در لولهها، بطری روغن، کابل
-
در برابر حرارت میتواند مواد خطرناک آزاد کند
⚠️ برای تماس با غذای داغ توصیه نمیشود.
♻️ کد 4 – LDPE
پلیاتیلن با چگالی پایین
-
همان نایلونها و کیسههای پلاستیکی
-
سبک و انعطافپذیر
-
نسبتاً بیخطر
-
بازیافت آن محدود است
📌 استفاده زیاد آن یکی از چالشهای محیطزیستی است.
♻️ کد 5 – PP
پلیپروپیلن
-
مقاوم در برابر حرارت
-
مناسب مواد غذایی گرم
-
ظرف ماست، نی نوشیدنی، بستهبندی غذایی
-
ایمن و خوشبازیافت
✅ بهترین انتخاب برای بستهبندی مواد غذایی.
♻️ کد 6 – PS
پلیاستایرن
-
ظروف یکبار مصرف فومی
-
بازیافت دشوار
-
در تماس با غذای داغ میتواند سمی شود
⚠️ بهتر است تا حد امکان استفاده نشود.
♻️ کد 7 – OTHER
سایر پلاستیکها
-
ترکیبات خاص و آلیاژهای پلاستیکی
-
اغلب غیرقابل بازیافت
-
نامناسب برای مواد غذایی
📌 آخرین گزینه برای مصرف.
سایر علائم مهم روی نایلون و ظروف پلاستیکی
علاوه بر کدهای بازیافت، نشانههای دیگری هم روی پلاستیکها دیده میشود که دانستن آنها بسیار مهم است:
🍴 علامت چنگال و لیوان
نشاندهنده مناسب بودن برای تماس با مواد غذایی (Food Grade)
♨️ علامت مایکروویو
ظرف قابلیت گرم شدن در مایکروویو را دارد.
❄️ علامت دانه برف
مناسب نگهداری در یخچال یا فریزر
🌡️ علامت دما
حداقل و حداکثر دمای قابل تحمل ظرف را نشان میدهد.
🧼 علامت ماشین ظرفشویی
قابل شستشو در ماشین ظرفشویی (ترجیحاً طبقه بالا)
🚫 BPA Free
فاقد ماده شیمیایی BPA
ایمنتر برای کودکان و مصرف طولانیمدت
چرا شناخت علائم بازیافت مهم است؟
دانستن این نشانهها کمک میکند:
-
از پلاستیک مناسب برای مواد غذایی استفاده کنیم
-
سلامت خود و خانواده را حفظ کنیم
-
بازیافت را درست انجام دهیم
-
به محیط زیست آسیب کمتری بزنیم
در واقع این علامتها راهنمای مصرف درست پلاستیک هستند، نه فقط یک نشانه تزئینی.
جمعبندی
هر عدد و علامت روی نایلون و پلاستیک، یک پیام دارد.
اگر آنها را بشناسیم:
-
آگاهانهتر خرید میکنیم
-
مسئولانهتر مصرف میکنیم
-
و هوشمندانهتر بازیافت میکنیم
سوالات متداول
علامت مثلث روی پلاستیک یعنی چه؟
نشاندهنده نوع پلاستیک و قابلیت بازیافت آن است.
کدام کد پلاستیک برای مواد غذایی مناسبتر است؟
کد 5 (PP) و کد 2 (HDPE) ایمنترین گزینهها هستند.
آیا همه پلاستیکها قابل بازیافتاند؟
خیر، برخی پلاستیکها مثل کد 6 و 7 بازیافتپذیری پایینی دارند.